NGÀY ASEAN PHÒNG CHỐNG SỐT XUẤT HUYẾT (15/06/2026)

Bệnh sốt xuất huyết Dengue hiện là một trong những bệnh truyền nhiễm có tốc độ gia tăng nhanh trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số ca sốt xuất huyết được báo cáo trên toàn cầu đã tăng từ hơn 500 nghìn ca vào năm 2000 lên 14,6 triệu ca vào năm 2024, trong đó hàng triệu trường hợp xuất hiện triệu chứng lâm sàng và một số diễn tiến nặng, đe dọa tính mạng.  Đây là mức cao kỷ lục, phản ánh sự gia tăng đáng kể về quy mô và gánh nặng của bệnh đối với sức khỏe cộng đồng trên phạm vi toàn thế giới. Năm 2010, Hội nghị của Bộ trưởng Y tế các nước ASEAN lần thứ 10 đã thống nhất chọn ngày 15 tháng 6 hàng năm được là Ngày ASEAN phòng chống Sốt xuất huyết nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, huy động các nguồn lực để phòng ngừa và kiểm soát bệnh, đồng thời thể hiện cam kết của khu vực trong việc giải quyết căn bệnh này. Tại Việt Nam, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm và thường gia tăng mạnh vào mùa mưa. Những năm gần đây, dịch bệnh liên tục ghi nhận số ca mắc ở mức cao tại nhiều tỉnh, thành phố, đặc biệt ở khu vực phía Nam. Thực tế này cho thấy sốt xuất huyết không còn đơn thuần là bệnh mang tính thời vụ mà đã trở thành một thách thức y tế công cộng cần được kiểm soát lâu dài và bền vững.

          Virus gây sốt xuất huyết lây truyền sang người qua vết cắn của muỗi cái bị nhiễm bệnh, chủ yếu là  muỗi vằn ( Aedes aegypti) . Các loài khác thuộc chi Aedes cũng có thể đóng vai trò là vật trung gian truyền bệnh, nhưng vai trò của chúng thường chỉ là thứ yếu so với  Aedes aegypti. Sau khi hút máu người nhiễm virus Dengue, virus sẽ nhân lên dần trong các mô của muỗi, bao gồm tuyến nước bọt. Sau khi nhiễm bệnh, muỗi có thể truyền virus trong suốt cuộc đời của nó. Phương thức lây truyền chính của bệnh sốt xuất huyết là từ người sang người qua trung gian là muỗi. Tuy nhiên, có bằng chứng cho thấy khả năng lây truyền từ mẹ mang thai sang con, nhưng với tỷ lệ khá thấp.

Bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue những biểu hiện như sốt cao, thậm chí sốt rất cao 39-40 độ C, sốt cao liên tục, chán ăn, buồn nôn, nôn, mệt mỏi, đau cơ, đau đầu, đau khớp, đau 2 hốc mắt, chấm xuất huyết dưới da niêm. Những dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết Dengue tiến triển nặng như : đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu,… Khi có những dấu hiệu nghi ngờ nhiễm sốt xuất huyết Dengue hoặc dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết Dengue nặng cần đến khám ngay ở cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và tư vấn điều trị, theo dõi phù hợp với mức độ của bệnh.

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết Dengue. Do tồn tại bốn týp virus, một người có thể mắc bệnh nhiều lần trong đời. WHO  cũng cảnh báo nguy cơ diễn tiến nặng tăng lên ở những lần nhiễm sau. Điều này đòi hỏi sự cẩn trọng  và chủ động phòng ngừa  ngay cả khi đã từng mắc bệnh. Phòng, chống bệnh sốt xuất huyết hiện nay cần triển khai nhiều biện pháp kết hợp. Với thông điệp “KHÔNG CÓ LĂNG QUĂNG, KHÔNG CÓ SỐT XUẤT HUYẾT” các biện pháp được áp dụng để tiêu diệt ấu trùng muỗi như: che đậy vật chứa nước để muỗi không đẻ trứng; không để những vật chứa gây ao tù, nước đọng; áp dụng những biện pháp diệt lăng quăng như sử dụng thiên địch hoặc hoá chất diệt lăng quăng;… Sự ra đời của vắc xin phòng sốt xuất huyết đã cũng cấp thêm một lá chắn bảo vệ cho chúng ta trước căn bệnh nguy hiểm này. Vắc xin sốt xuất huyết có thể phòng được 4 týp virus gây bệnh, theo ghi nhận trong các nghiên cứu lâm sàng giúp giảm 80% nguy cơ mắc bệnh và 90% nguy cơ nhập viện ở giai đoạn đầu sau tiêm, được chỉ định cho trẻ em > 4 tuổi và người lớn. Sự kết hợp giữa tiêm chủng, kiểm soát muỗi truyền bệnh và vệ sinh môi trường là chiến lược hiệu quả trong phòng, chống sốt xuất huyết Dengue cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue không còn là mối đe dọa của riêng một cá nhân hay một gia đình mà đã trở thành vấn đề y tế công cộng mang tính toàn cầu. Chủ động phòng bệnh hôm nay chính là góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và xây dựng một cộng đồng an toàn, khỏe mạnh hơn trong tương lai.

 KHOA KHÁM BỆNH- BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂN PHÚ