CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG DO CHẤT THẢI Y TẾ: BẢO VỆ SỨC KHỎE, AN TOÀN BỆNH VIỆN

* Nguồn: Internet

Trong môi trường bệnh viện, việc quản lý chất thải y tế không chỉ là quy trình thông thường mà còn là yếu tố sống còn để ngăn ngừa lây nhiễm chéo và ô nhiễm môi trường. Nhằm đảm bảo an toàn cho người bệnh, thân nhân và nhân viên y tế, Bệnh viện Đa khoa Tân Phú luôn tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ứng phó sự cố môi trường do chất thải y tế.

1. Thế nào là sự cố môi trường do chất thải y tế?

Sự cố môi trường do chất thải y tế (CTYT) là sự cố rò rỉ, rơi vãi, tràn đổ, hỏng thiết bị xử lý chất thải, nước thải y tế, khí thải (từ phòng xét nghiệm vi sinh) làm phát tán chất thải lây nhiễm ra môi trường trong quá trình quản lý CTYT, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và phát sinh dịch bệnh trong cộng đồng.

2. Nguyên nhân dẫn đến sự cố môi trường do chất thải y tế:

Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường do CTYT. Song, nguyên nhân lớn nhất có thể kể đến là do thiếu cơ sở vật chất kỹ thuật để xử lý triệt để các loại CTYT nguy hại. Khi CTYT không được xử lý đúng cách (chôn lấp, thiêu đốt không đúng quy định, tiêu chuẩn) sẽ dẫn đến ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí. Việc sử dụng lò đốt thủ công để xử lý CTYT cũng sẽ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

* Nguồn: Internet

Về phía cộng đồng, đa số người dân chưa ý thức được về những hiểm họa của CTYT, còn sử dụng một cách lãng phí không cần thiết các trang thiết bị, vật phẩm, dụng cụ y tế. Những nguyên nhân này đã và đang làm cho tình trạng ô nhiễm rác thải y tế tại Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung trở nên ngày càng nghiêm trọng và đáng báo động.

3. Hậu quả của sự cố môi trường do chất thải y tế:

Có thể thấy, ô nhiễm môi trường do CTYT để lại những hậu quả vô cùng nặng nề.

a) Tác động trực tiếp đến sức khỏe con người:

- Nguy cơ lây nhiễm bệnh tật: CTYT chứa vô số vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng và nấm có độc lực cao. Sự cố phát tán chất thải lây nhiễm (như kim tiêm, bông băng dính máu, bệnh phẩm...) dễ làm bùng phát các dịch bệnh nguy hiểm như HIV, viêm gan B, viêm gan C, lao, và các bệnh đường ruột.

- Nhiễm độc hóa chất và kim loại nặng: Các loại thuốc hết hạn, hóa chất dùng trong xét nghiệm, hoặc kim loại nặng (như thủy ngân từ nhiệt kế vỡ) khi phát tán ra môi trường có thể gây nhiễm độc cấp tính hoặc mãn tính, tổn thương hệ thần kinh, gan, thận và tăng nguy cơ ung thư.

- Tai nạn thương tích: Kim tiêm, chai lọ thủy tinh, dao mổ sắc nhọn bị vứt bỏ bừa bãi là mối hiểm họa đe dọa trực tiếp đến nhân viên vệ sinh môi trường, người nhặt rác và cộng đồng xung quanh.

b) Ô nhiễm môi trường nghiêm trọng:

CTYT khi lọt ra ngoài sẽ tàn phá hệ sinh thái tự nhiên một cách nhanh chóng.

- Ô nhiễm nguồn nước: Nếu không được quản lý tốt, chất thải lỏng và hóa chất y tế sẽ ngấm vào mạch nước ngầm hoặc chảy ra sông, suối. Điều này không chỉ giết chết hệ thủy sinh mà còn đầu độc nguồn nước sinh hoạt của người dân.

- Ô nhiễm môi trường đất: Việc chôn lấp CTYT trái phép làm biến đổi tính chất vật lý, hóa học của đất. Các vi sinh vật có hại tồn tại dai dẳng trong đất, làm chết các sinh vật có lợi và khiến đất bị cằn cỗi, nhiễm độc.

- Ô nhiễm môi trường không khí: Sự cố từ các lò đốt CTYT không đạt chuẩn hoặc hoạt động quá tải sẽ sản sinh ra các khí độc như Dioxin, Furan, CH₄, H₂S. Đây là những tác nhân gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng và là chất cực độc đối với sức khỏe con người.

c) Hệ lụy kinh tế và gánh nặng xã hội:

- Chi phí khắc phục khổng lồ: Việc thu gom, xử lý sạch một vùng môi trường bị ô nhiễm hóa chất hoặc mầm bệnh y tế tốn kém hơn rất nhiều so với quy trình xử lý rác thải thông thường.

- Gánh nặng cho hệ thống y tế: Khi dịch bệnh bùng phát từ sự cố môi trường, hệ thống y tế sẽ phải đối mặt với áp lực quá tải, chi phí điều trị cho người dân tăng cao.

- Ảnh hưởng đến các ngành kinh tế khác: Nguồn nước và đất bị ô nhiễm sẽ làm suy sụp ngành nông nghiệp, thủy sản và làm giảm sút nghiêm trọng hoạt động du lịch tại khu vực xảy ra sự cố.

4. Quy trình xử lý khi xảy ra sự cố môi trường do chất thải y tế trong cơ sở y tế:

Khi phát hiện sự cố, nhân viên y tế cần bình tĩnh và thực hiện ngay:

5. Vai trò của mỗi cá nhân trong bệnh viện:

Để hạn chế tối đa rủi ro, sự chung tay của mọi người là vô cùng quan trọng:

- Nhân viên y tế: Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình phân loại rác tại nguồn. Đảm bảo túi rác không quá 3/4 dung tích và được buộc chặt trước khi vận chuyển.

- Người bệnh và thân nhân: Bỏ rác đúng nơi quy định, đúng màu túi rác. Khi phát hiện tình trạng rác rơi vãi hoặc túi đựng bị rách, hãy báo ngay cho nhân viên vệ sinh hoặc điều dưỡng trực.

6. Thông điệp từ Bệnh viện:

"Môi trường bệnh viện an toàn bắt đầu từ ý thức quản lý chất thải của mỗi chúng ta. 
Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Tân Phú xây dựng một cơ sở y tế 
Xanh - Sạch - Đẹp theo tiêu chuẩn của Ngành Y tế."

T3G – Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Đa khoa Tân Phú