Năm 2026, GOLD lựa chọn thông điệp “Chẩn đoán sớm và quản lý bệnh để có cuộc sống tốt đẹp hơn”, nhấn mạnh rằng phát hiện bệnh sớm và bắt đầu quản lý phù hợp sớm có thể giúp giảm triệu chứng, hạn chế đợt cấp và cải thiện chất lượng cuộc sống.
COPD – CĂN BỆNH CÓ THỂ ÂM THẦM TIẾN TRIỂN
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là bệnh lý hô hấp mạn tính gây hạn chế luồng khí kéo dài, thường liên quan đến quá trình tiếp xúc lâu dài với các yếu tố có hại cho phổi.
Làm sao có thể nhận diện người mắc (COPD):
Người mắc COPD thường có:
+ Ho kéo dài hoặc tái diễn.
+ Khạc đờm.
+ Khò khè.
+ Khó thở, nhất là khi gắng sức.
+ Dễ mệt khi đi bộ, leo cầu thang.
+ Giảm khả năng vận động và sinh hoạt.
+ Có thể xuất hiện những đợt bệnh nặng lên cần khám cấp cứu hoặc nhập viện.
Điều đáng lưu ý là người bệnh có thể thích nghi dần với tình trạng khó thở và giảm vận động, vì vậy đôi khi không nhận ra phổi đã bị tổn thương đáng kể.
![]()
AI CÓ NGUY CƠ MẮC COPD?
Thuốc lá là một yếu tố nguy cơ quan trọng, nhưng COPD không chỉ xảy ra ở người hút thuốc. Các yếu tố nguy cơ có thể bao gồm:
Khói thuốc lá, thuốc lào: Bao gồm cả hút thuốc chủ động và tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc thụ động.
Khói bụi và hóa chất nghề nghiệp: Người làm việc trong môi trường nhiều bụi, khói, hóa chất hoặc các chất kích thích đường hô hấp có nguy cơ cao hơn.
Ô nhiễm không khí: Ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời cũng có thể góp phần vào nguy cơ mắc COPD.
Khói từ chất đốt:Đặc biệt khi thường xuyên sử dụng nhiên liệu sinh khối trong không gian thông khí kém.
Nhiễm trùng hô hấp tái diễn và một số yếu tố từ giai đoạn sớm của cuộc đời
ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI KHÓ THỞ NẶNG MỚI ĐI KHÁM
Một trong những vấn đề quan trọng hiện nay là COPD thường bị chẩn đoán muộn.
Nhiều người chỉ đi khám khi:
+ Khó thở ngày càng tăng.
+ Không thể đi bộ như trước.
+ Không thể làm việc hoặc sinh hoạt bình thường.
+ Có nhiều đợt cấp.
+ Phải nhập viện vì khó thở.
Trong khi đó, chẩn đoán và quản lý sớm là cơ hội để can thiệp vào các yếu tố nguy cơ, giảm triệu chứng và giảm nguy cơ bệnh tiến triển.
Đo chức năng hô hấp (hô hấp ký – spirometry) là một thủ thuật quan trọng trong đánh giá tắc nghẽn luồng khí và chẩn đoán COPD khi được thực hiện, diễn giải phù hợp.
Ghi nhớ: Có triệu chứng + có yếu tố nguy cơ → đừng bỏ qua việc kiểm tra chức năng hô hấp.
![]()
Hình ảnh đo chức năng hô hấp tại Bệnh viện Đa khoa Tân Phú
BỎ THUỐC LÁ – HÀNH ĐỘNG QUAN TRỌNG ĐỂ BẢO VỆ PHỔI
Nếu bạn đang hút thuốc và có triệu chứng hô hấp, hãy chủ động cai thuốc càng sớm càng tốt.
Bỏ thuốc vẫn có ý nghĩa ở bất kỳ thời điểm nào.
ĐÃ MẮC COPD – ĐIỀU TRỊ ĐÚNG, DÙNG THUỐC ĐÚNG
COPD hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể được quản lý lâu dài.
Mục tiêu của điều trị là:
Giảm triệu chứng → tăng khả năng hoạt động → giảm đợt cấp → giảm nhập viện → duy trì chất lượng cuộc sống.
Một vấn đề đặc biệt quan trọng là thuốc dạng hít.
4 ĐÚNG KHI DÙNG THUỐC HÍT: 4 đúng gồm đúng thuốc, đúng dụng cụ, đúng kỹ thuật, đúng liều
Dùng thuốc đều đặn nhưng kỹ thuật hít sai có thể làm giảm lượng thuốc đến đường thở.
Không tự ý ngưng thuốc, đổi thuốc hoặc sử dụng thuốc của người khác.
PHỤC HỒI CHỨC NĂNG HÔ HẤP – ĐỂ SỐNG CHỦ ĐỘNG HƠN
COPD có thể khiến người bệnh sợ vận động vì dễ khó thở.Tuy nhiên:
Càng ít vận động → cơ thể càng yếu → khả năng gắng sức càng giảm → người bệnh càng dễ khó thở khi hoạt động.
Phục hồi chức năng hô hấp có thể bao gồm:
+ Tập luyện thể lực phù hợp.
+ Các bài tập thở.
+ Hướng dẫn kiểm soát khó thở.
+ Giáo dục sức khỏe.
+ Tư vấn dinh dưỡng.
+ Hỗ trợ thay đổi lối sống.
CHỦ ĐỘNG PHÒNG NHIỄM TRÙNG HÔ HẤP
Nhiễm trùng hô hấp có thể làm COPD trở nặng và gây ra đợt cấp.
Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về tiêm chủng phù hợp với tuổi, bệnh nền và tình trạng sức khỏe, có thể bao gồm vaccine cúm, phế cầu, COVID-19, RSV và các vaccine khác theo khuyến cáo hiện hành.
Ngoài ra:
+ Rửa tay thường xuyên.
+ Hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp cấp.
+ Tránh khói thuốc.
+ Hạn chế tiếp xúc môi trường ô nhiễm.
+Giữ nhà cửa thông thoáng.
DINH DƯỠNG VÀ VẬN ĐỘNG – HAI MẢNH GHÉP KHÔNG THỂ BỎ QUA
Người mắc COPD, đặc biệt khi bệnh nặng, có thể bị sụt cân, suy dinh dưỡng và yếu cơ.Vì vậy cần:
Ăn uống đầy đủ → duy trì cân nặng phù hợp → tập luyện đều đặn → duy trì sức cơ → tăng khả năng hoạt động.
Chế độ ăn và mức độ vận động nên được điều chỉnh theo tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
NHẬN BIẾT SỚM ĐỢT CẤP COPD
Đợt cấp COPD là khi các triệu chứng hô hấp trở nên nặng hơn rõ rệt so với thường ngày.p
Cần đi khám ngay nếu:
+ Khó thở tăng nhanh.
+ Khó thở khi nghỉ.
+ Tím môi hoặc đầu ngón tay.
+ Lơ mơ, ngủ gà.
+ Đau ngực.
+ Tình trạng không cải thiện với kế hoạch xử trí đã được bác sĩ hướng dẫn.
Nếu có khó thở rất nặng, tím tái hoặc rối loạn ý thức → cần cấp cứu ngay.
KHOA KHÁM BỆNH



RSS 




.jpg)
.jpg)
.png)




















